Mine sisu juurde

Suojärven rajon

Мегавики-späi

<table class="infobox infobox-Skriptitõrge: Moodulit "Hash" pole. " style="" data-name="Administrativine pala" >rajon / municipaline ümbruzСуоя́рвский район
Suojärven rajonSkriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Infobox" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Transclude" pole.

Suojärven rajon (ven.: Суоя́рвский район) — administrativiž-territorialine eländsija (rajon) Karjalas Venämal[1][2]. Sijaližen ičeohjndusen tegemižen aigan sille kožub Suojärven municipaline ümbruz - municipaline eländtaho (vodelpäi 2004 vodhesai 2022 — municipaline rajon)[3].

Administrativine keskuz — Suojärv-lidn.

Geografii

Rajon om Karjalan päivlaskmanpolel da röunatab sen rajonoidenke: Sortavalan rajonanke ehtbokas; Pitkärantan da Präžan rajonoidenke suvel; Kondopogan rajonanke päivnouzmanpolel; Medvežjegorskan rajonanke homendezbokas; Mujezerskan rajonanke pohjoižes.

Päivlaskmanpoles mäneb röun Suomenke — Pohjoiž-Karjalan agjanke (Ilomantsi-kund da Joensuu-lidn).

Rajonas om 1800 järved da 400 joged. Surembad järved oma: Suojärv (järv) — 58,6 km², Salomjärv — 46,0 km², Loimolanjärv — 20,7 km²; päjoged — Šuja-jogi, Suna-jogi, Irsta-jogi, Tarasjogi, Kollasjogi, Loimolanjogi, Uksunjogi.

Son ekosistemoiš oma torfan varad. Se om kalliž poltandmaterial himižen tegeližuden täht.

Rajonas oma man tarbhaižed kaivatesed: hahk kolčedan, nikel', vauged granit, gabbrodiabaz, rusked mramor, savi. Oma letken da gravijan varad.

Suojärven rajon om Edahaine Pohjoižrajon.

Istorii

XIV voz'sadalpäi rajonan territorii mülüi Novgorodan man Vodskajaha p'atinaha kut Šujereckii pagast.

XVI voz'sadan lopuspäi rajonan territorijal mäniba venälaiž-švedalaižed voinad. Stolbovskan mirkožmusen mödhe vodel 1617 territorii mülüi Žvecijan korolevstvaha. Sen taguiči ortodoksižed eläjad läksiba tägäpäi Venäman keskusehe.

Vodel 1721 jäl'ghe Pohjopižvoinad territorii pörzihe Venälaižehe Carstvaha Ništadtan mirkožmusen mödhe da mülüškanzi Piterin gubernijan Viborgan provincijaha.

Vodel 1783 Jekaterinan II ohjanduzaigan Viborgan namestničestvas om tehtud Serdobolin ujezd.

Vodel 1804 graf A. G. Orlov-Česmenskii osti kaznal territorijad da sauvoi Karatsalmen čugun suladandzavod.

Tal'vkuspäi vodelpäi 1811 Viborgan gubernii oli Venäman imperijan Finl'andskijas kn'ažestvas. Gubernii oli jagetud seičemehe ujezdaha. Vodel 1812 territorii mülüi Sortavalan ujezdan Suojärven volostihe.

Vodel 1847 Serdobolin ujezd oli jagetud Serdobolin da Salmen ujezdoihe, kuna mülüškanziba Salmen, Suojärven da Suistamon prihodad, mugažo Kitel'an da Korpisel'gan časoun'ad.

Vodel 1917 Finl'andskoje kn'ažestvo tegihe ripmatomaks valdkundaks.

Vozil 1917—1940 — territorii oli Suomes.

Keväz'kus vodel 1940 Tal'vvoin Sojetskijan Sojuzan da Suomen keskes lopihe Moskvan kožmusen allekirjutamižel. Sen mödhe Suomi andoid Sovetskijale Sojuzale Viborgan gubernijan suremban palan, siš lugus oli Suojärv. Keväz'kus vodel 1940 Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen Nevondišton VI sessijan pätusel anttud territorii oli jagetud muga, miše sen suvipala mülüškanzi Piterin agjaha (om tehtud Kanneljärven, Koiviston, Rautan rajonad), suremb pohjoižpala — Karjalan Avtonomižehe SSRaha.

Suojärven rajon oli tehtud 9. heinkud vodel 1940 — Karjalaiž-Suomalaižel SSRal Ülembaižen Nevondišton käsköil 9. da 27. heinkud vodel 1940, udel territorijal om tehtud seičeme administrativišt rajonad: Viborgan, Keksgol'mskan, Kurkijogen, Pitkärantan, Sortavalan, Suojärven da jaskinan rajonad.

Sovetsko-suomalaižen voinan aigan (1941—1944) rajonan territorii oli okkupacijas.

Vodel 1957 Suojärven rajon oli surenzoittud, sikš ku sinna oli ližatud Karjalan ASSSRan heittud Petrovskijan rajonan pala, sen territorii oli jagetud Karjalan ASSRan Suojärven rajonan da Kondopogan rajonan keskes.

Karjalan ASSRan Ülembaižen Nevondišton käsköl 11. kül'mkud vodel 1964 Änižröunaspäi oli sirttud Veškell'skan sel'sovet Suojärven rajonaha.

Karjalan ASSRan Ülembaižen Nevondišton käsköl 25. uhokud vodel 1982 Suojärven rajonaha oli sirttud Gumarinskan sel'sovet Medvežjegorskan rajonaspäi.

28. sügüz'kud vodel 2017 oli vahvištadud rajonan flag da gerb[4].

Eläjad

Skriptitõrge: Moodulit "Statistical2" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Statistical2" pole.

Pen' sündundan lugumär da sur' kolendan lugumär pagižeba rajonan eläjiden vähenzoituses.

Venäman ekonomikan kehitoitusen endustusen mödhe eläjiden lugumär linneb[5]:

  • 2024 — 14,3 tuh. rist.
  • 2035 — 11,07 tuh. rist.
Urbanizacii

Lidnan eläjid (Suojärv-lidn) om Avaldistõrge: Ootamatu <-tehtemärk % rajonan kaikiš eläjišpäi.

Municipaline jagamine

Suojärven rajon (Suojärven rajon)
Точка
Suojärv
Точка
Porosozero
Точка
Naistenjärv
Точка
Loimola
Точка
Veškelica
Suojärven rajonan municipaline jagamine vozil 2004—2022

Rajonas om Suojärven municipaline ümbruz[6].

Aigemba vozil 2004—2022, konz oli Suojärven municipaline rajon, sinna mülüi 5 municipališt eländtahod alahaižel pordhaižel, siš lugus 1 lidnalaine küläkund da 4 küläkundad[3][7][8].

Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole.

27. semendkud vodel 2022 municipaline rajon da kaik mülütadud sihe lidnad da küläd oli heittud da vajehtadud Suojärven municipaližeks ümbruseks[6].

Eländtahod

Suojärven rajonas om 27 eländtahod, siš lugus üks' lidn da 26 küläd[9][7]. Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole.

Ekonomik

Rajonan ekonomikan pohj om mecan da puntegeližudes. Vodelpäi 2003 rajonas aktivižesti kehitoitase man tarbhaižiden kaivatesiden saskelmine da tehtas ščeben'.

Mectegeližuden päpredprijatijad oma: ZAO "Zapkarelles", ZAO "porosozero", Suojärven "Kondopoga" kartontegendceh.

Mägitegeližuden päpredprijatijad oma: ООО "Karelprirodresurs", ООО "Karelinvest", ООО "Finans B'uro", ООО "Suojärven karjer", ООО "Gabbro pl'us".

Manradoid tegeb 6 fermeroiden tanhad, mugažo iče ristitud, kudambid rajonas om enamba 2 tuhad. Rajonasradab koume forel'tanhad: ООО "Jänisjärv", ООО "Forel' Suojärv", ООО "RR Sujärv".

Ajamed

Rajon om sidotud raudtel da avtotel Sortavalanke ehtbokas, Petroskoi-lidnanke päivnouzmanpoles, Kostamukšanke pohjoižes, rajonan südäinted oma kaik gruntovijad.

Suojärven rajonan 92 % eländtahod om sidotud rajonkeskusenke avtobusoiden abul, miččed ajaba regul'arižesti. Rahvaz voib ajada mugoižen maršrutan mödhe: Petroskoi — Suojärv, Petroskoi — Porosozero, Petroskoi — Suojärv — Sortavala.

Rajonlehtez

"Leninan put'" lehtesen ezmäine nomer (toimitai А. N. Anufrijev) läksi eloho redukus vodel 1940. Vilukuspäi vodelpäi 1992 lähteb eloho "Suojärven vestnik" nimenke[10].

Melentartuisijad

Rajonas om kaitud enamba 130 istorii-kul'turan jäl'gestusen muštpachad[11].

Rajonas om tehtud "Tolvojärv" landšaftan zakaznik üleižel pindal 42 000 ga kaiken londuzkompleksan kaičemižen, udessündutamižen da tegemižen täht. Rajonan röunas pästtas eloho projekt "Koitajogi" rahvahaližen puišton tegemižen mödhe.

Läz Porosozero-külad Suna-jogen Valazma-koskenno kaičihe Valazman čugunsulatuzzavodan jändused.

Rajonas om kaitud küläd tardicionaližiden karjalaižiden pertidenke. Niiden luguhu mülüb Veškelica-külä, mitte seižub seičemen penen järven randoil. Mäthudel külän keskuses seižub Gergijevskan časoun' (XVII voz'sada), miččel om Venäman znamoičendan arhiterturan muštpachan status. Külä om istorik-kul'turan territorijan "öbokan livvikoiden" keskuz.

Kollasjärven korktudel läz Loimolan pos'olkad da stancijad, kus sovetsko-suomalaižen voinan aigan mäniba sured bojad, kaitihe varjoičendtehmusiden palad: tranšejad, okopad, nadolbad, dotad, zeml'ankad, blindažad. Oma sovetskijoiden, suomalaižiden da nemcoiden soldatoiden vel'l'kaumad, om pandud mužtznamad. Nügüdläižel aigal läz Kollasjärved om tehtud voin-memorialine "Kollasjärv"-kompleks, pidetas teatraližed vointegod, kuna ühtneba voin-istoriližed sebrad.

Rajonan arvostadud eläjad

Skriptitõrge: Moodulit "Unsubst" pole. "Suojärven rajonan arvostadud eläi"-arvnimen saiba:

Voz', konz oli anttud arvnimi Familii, nimi, tatan nimi
1996 Muhin Viktor Mihailovič
2000 Sabetov Nurhamat Sabetovič
2005 Vasiljev P'otr Jegorovič
2005 Borisova Irina Borisovna
2006 Ugr'umov Aleksandr Jakovlevič
2006 Gavril'čuk Mihail Ivanovič
2010 Ivancev Aleksandr F'odorovič
2010 Smirnov Jurii Iosifovič
Patarušin Igor' Nikolajevič
Vološin Jurii Петрович
2014 Petrova Zoja Nikolajevna
Laškov Viktor Jefimovič
2019 Fed'kova Ol'ga Vladimirovna

Homaičendad

  1. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  2. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  3. ↑ 3,0 3,1 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  4. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  5. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  6. ↑ 6,0 6,1 Закон Республики Карелия от 27.05.2022 № 2710-ЗРК "О преобразовании всех поселений, входящих в состав муниципального образования "Суоярвский район", путем их объединения и наделении вновь образованного муниципального образования статусом муниципального округа"
  7. ↑ 7,0 7,1 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  8. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  9. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  10. ↑ Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. С. 8 — 384 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3)
  11. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Check for unknown parameters" pole.

Literatur

  • Шейнблат Г. Ш. Суоярви. — Петрозаводск, 1978
  • Республика Карелия: Информ. справ. пособие / Ред. Е. Г. Немкович, А. С. Кармазин. — Петрозаводск, 1999
  • Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. — 384 с.: ил., карт. — С. 152—154 ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3)

Tarkendused

  • Официальный сайт Суоярвского района
  • Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole. на сайте правительства Республики Карелия
  • Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole.

Om sadud "https://vep.megawiki.ru/w/index.php?title=Suojärven_rajon&oldid=11147"