Mine sisu juurde

Belomorskan rajon

Мегавики-späi

Skriptitõrge: Moodulit "hatnote" pole.

<table class="infobox infobox-Skriptitõrge: Moodulit "Hash" pole. " style="" data-name="Administrativine pala" >rajon / municipaline rajonBelomorskan rajonSkriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Infobox" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Transclude" pole.

Belomorskan rajon (ven.: Беломо́рский район) — om Venäman Federacijan Karjalan Valdkundan administrativiž-territorialine ühtenzoituz (rajon) da municipaline rajon.

Administrativine keskuz — om Belomorsk-lidn.

Belomorskan rajon mülüb Edahaižihe Pohjoižrajonoihe.

Geografii

Rajon sijadase Karjalan homendezbokpolel pidust' Vauktan meren Änižlahten. Rajonan pind om 12797 km².

Röunotab Karjalan Kemin, Kalevalan, Mujezerskan da Segežan rajonoidenke, longibokpolel  — Arhangel'skan agjanke.

Enamba pol't rajonan territorijad oma kattud soil, läz 40 % territorijad oma kattud mecal (päpud oma: pedai da kuz'), loprajonan territorii om Vauktan meren akvatorii.

Tegeližed rajonan londusižed varad oma kala, meren sömtavarad, mecvarad da turbaz. Tarbhaižed mankaivutused oma granit, letkesiž-gravižed materialad, molibdenovijad rudad, kuld.

Sured joged oma: Vig-jogi, Koležma-jogi, P'ala-jogi, N'uhča-jogi, Uhta-jogi, Suma-jogi, Tunguda-jogi, Letn'aja-jogi, Malenga-jogi, Suma-jogi (jogi, jokseb Vauktaha merehe), Sur' Ket'muksa-jogi. Järved: Sumozero, Pulozero, Leževo-järv.

Il'mišt

Tal'v om läz kaks' sadad päiväd, keza läz kuz'kümned päiväd. Keskmäine uhokun temperatur om −11.2 °C, heinkun om +15.9 °C.

Istorii

Vodel 1927 Avtonomižen Karjalan SSRan Sorokan volostiš oli tehtud Sorokan rajon, miččen keskuz oli Soroka-külä[1]. RSFSRan Ülembaižen Nevondišton Prezidiuman käskon mödhe 2. sügüz'kud vodel 1938 oli ühtenzoittud nel'l' eländtahod (Soroka-külä, посёлок mecradnikoiden V. P. Solunina nimel-poselk, mitte oli oital Vig-joden randal, Vodnikoiden BBK-pos'olk da Sorokskaja-raudtenstancijan pos'olk) Belomorsk-lidnaha, а Sorokan rajon tegihe Belomorskan rajonaks[2].

Eläjad

Skriptitõrge: Moodulit "Statistical" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Statistical" pole.

Venäman ekonomikan kehitoitusen endustusen mödhe eläjiden lugumär linneb[3]:

  • 2024 — 14,62 tuh. mes.
  • 2035 — 11,33 tuh. mes.
Urbanizacii

Skriptitõrge: Moodulit "UrbanSetting" pole.

Rahvahad

Venäman rahvahan lugemižen tedoiden mödhe vodel 2020 rajonas eläjiden keskes eläba nene rahvahad (rahvahad, kudambiden lugumär om vähemba 0,1 % pidab kacta "Toižed"-riviš)[4]:

Rahvahuz' Mehiden lugumär Pala
Venälaižed 11 689 89,39 %
Karjalaižed 411 3,14 %
Belorusad 308 2,36 %
Pomorad 148 1,13 %
Ukrainalaižed 143 1,09 %
Suomalaižed 35 0,27 %
Azerbaidžancad 27 0,21 %
Tatarad 17 0,13 %
Pol'akad 16 0,12 %
Toižed[5] 282 2,16 %
Kaiked 13 076 100,00 %

Territorialiž-municipaline jagamine

Belomorskan rajonan administrativine jagamine

Belomorskan rajonaha mülüb 4 municipališt eländsijad, sen lugus om 1 lidnalaine eländsija da 3 küläkundad[6]: Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole. 14. sulakud vodel 2013 oli heittud N'uhčinskan küläkund da N'uhča-külä mülüi Sumposadskan küläkundaha[7].

Eländtahod

Belomorskan rajonas om 59 eländtahod (sen lugus om 10 eländtahod, miččed mülüba lidnoihe da pos'olkoihe)[8][9]: Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole.

Vodel 2014 rajonas om tehtud kaks' ut eländtahod — деревни Jendoguba-külä da Sumostrov-külä, miččed mülüba Sumposadskan külükundaha[10][11].

Ekonomik

Rajonan ekonomikan päpohj om kalan kazvatandan elomišt Vauktan meren randal, kalatuz da kalasömtavaroiden tegend, mecan varhapanend, mecan tegeližuz', sauvondkiven saskelmine da ščebn'an tegend, gidroenergetik (Belomorskan vezielektrovägišt da toižed Vigotskan kaskadan GES-stancijad).

Rajonan lugendlehtez

Ezmäine rajonan «Belomorskaja tribuna»-lugenlehtesen nomer (ezmäine toimitai om I. М. Grossman) läksi eloho redukus vodel 1930[12].

Melentartuisijad

Rajonas om enamba 200 istorik-kul'turan jäl'gestusen muštpachad, sen lugus oma — kal'l'kuvad, Mujezerskan Stroican monastir' [13]. Belomorskan rajonan kul'turjäl'gestust kaičeb da popul'ariziruib Belomorskan kodiröunan muzei.

Tetabad eläjad

Rajonas radoi Socialistižen Radon Geroi Ju. A. Ostaškov.

Homaičendad

  1. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  2. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  3. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  4. ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. Таблица 1. Национальный состав населения
  5. ↑ Армяне (9), Башкиры (2), Буряты (1), Вепсы (13), Грузины (3), Евреи (1), Ижорцы (1), Казахи (1), Китайцы (1), Коми (1), Корейцы (2), Латыши (2), Литовцы (11), Марийцы (6), Молдаване (4), Монголы (1), Мордва (5), Немцы (4), Орочи (1), Таджики (10), Удмурты (2), Узбеки (13), Цыгане (2), Черкесы (1), Чуваши (7), Эстонцы (5), Указавшие другие ответы о национальной принадлежности (97), Нет национальной принадлежности (14), Лица, в переписных листах которых национальная принадлежность не указана (210)
  6. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  7. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  8. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  9. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  10. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  11. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  12. ↑ Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. С. 8 — 384 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3)
  13. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Check for unknown parameters" pole.

Literatur

  • Титов Ф. И. Беломорск. — Петрозаводск, 1983
  • Республика Карелия: Информ. справ. пособие / Ред. Е. Г. Немкович, А. С. Кармазин. — Петрозаводск, 1999
  • Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 1: А — Й. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — 400 с.: ил., карт. — С. 156—158 ISBN 978-5-8430-0123-0 (т. 1)

Tarkendused

Šablon:Населённые пункты Беломорского района Šablon:Муниципальные образования Беломорского района Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole.