Kemin rajon
<table class="infobox infobox-Skriptitõrge: Moodulit "Hash" pole. " style="" data-name="Administrativine pala" >rajon / municipaline rajonKemin rajonSkriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Infobox" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Transclude" pole.
Kemin rajon (ven.: Кемский район)— administrativiž-territorialine eländsija (rajon) da municipaline eländsija (municipaline rajon) Karjalas Venämal.
Administrativine keskuz — Kem'-lidn.
Kemin rajon om Edahaine Pohjoižrajon.
Geografii
Rajon om Karjalan pohjoižes, Kem'-jogen basseinas, päivnouzmanpolespäi pezese Vauktal merel. Rajonan keskuz Kem'-lidn — valdmad Vauktan järven randal.
Röunatab Karjalan pohjoižes Louhin rajonanke, päivlaskmanpolel — Kalevalan rajonanke, suves — Belomorskan rajonanke.
Rajonan pind — 8029 km²[1]. Territorijan suremb pala om mec. Rajonan territorijan kal't pohjoižespäi suvehesai mäneb federaližen znamoičendan avtomažinoiden E 105 Р21 «Kola»-dorog da Piter — Murmansk raudte (Okt'abr'skan raudten pohjoiždorog), päivnouzmanpolespäi päivlaskmanpolehe — А135 Kem' — Kalevala — Voknavolok - Kemin trakt.
Istorii
Ezmäižed venälaižed eläjad oliba XIV voz'sadal.
Smutan aigan Kemin volost' oli muretud švedoil, XVIII voz'sadal tegihe kalatusen keskuseks, XIX voz'sadal — mecsplavan keskuseks.
Rajon om tehtud 29. elokud vodel 1927 Kemin ujezdan sijal.
Sovetskijan valdan ezmäižil vozil (1920-voččed voded) Kemin rajon oli oigetuztahon, miččen kal't oigetihe repressiruitud mehid Soloveckijaha eriližen znamoičendan lagerihe, a Kem'-lidnas oli necen lagerin ohjanduzsija.
Vodel 1994 rajon ühtenzoitihe Kem'-lidnanke da tegihe"Kemin lidnan da Kemin rajonan municipaline eländsija"[2]. Vodel 2004 se oli vajehtadud Kemin municipaližeks rajonaks.
Eläjad
Skriptitõrge: Moodulit "Message box" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Statistical2" pole.
Skriptitõrge: Moodulit "Statistical2" pole.
- 1. vilukud vodel 2007 — 19 447 ristitud, siš lugus lidnalaine küläkund — 13 740 ristitud(71 %), küläkund — 5707 ristitud (29 %).
- 1. vilukud vodel 2009 — 18 779 ristitud, siš lugus lidnalaine küläkund — 13 216 ristitud, küläkund — 5563 ristitud.
- Urbanizacii
Lidnas (Kem'-lidn]]) eläb Avaldistõrge: Ootamatu <-tehtemärk % rajonan rahvast.
- Rahvahad
Rahvahan voden 2020 kirjutamižen mödhe eliba mugoižed rahvahad (rahvahad vähemba 0,1 % da toižed, kacu "Toižed"-rives)[3]:
| Rahvaz | Lugumär, rist. | Pala |
|---|---|---|
| Venänikad | 8997 | 89,81 % |
| Karjalaižed | 147 | 1,47 % |
| Belorusad | 134 | 1,34 % |
| Ukraincad | 90 | 0,90 % |
| Suomalaižed | 21 | 0,21 % |
| Tadžikad | 15 | 0,15 % |
| Pomorad | 15 | 0,15 % |
| Tatarad | 14 | 0,14 % |
| Čuvašad | 11 | 0,11 % |
| Toižed[4] | 574 | 5,72 % |
| Ühtes | 10 018 | 100,00 % |
Administrativiž-territorialine jagamine
Kemin municipaližehe rajonaha mülüb 4 municipaližt eländtahod, siš lugus 1 lidnalaine küläkund da 3 küläkundad[5]: Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole.
Eländtahod
Kemin rajonas om 19 eländtahod[6]. Skriptitõrge: Moodulit "Tables" pole.
Simvolik
Rajonan flag da gerb 24. heinkud vodel 2013 om pandud Venäman prezidentan valdkundaližel geral'diknevondižtol Venäman valdkundaližehe geral'dikan lugetižehe. Gerbas om ozutadud taivhankarvaine pöud, kus hobedaižed helmed koskeba toine tošt, ned om keratud kahthe ümbrusehe, üks' ümbruz om toižen ümbrusen südäimes. Ščitan agjas om municipaline koron, mitte om tehtud ozutesen mödhe. Rajonan flagas (flagan leveduz' da piduz' om 2:3) om Kemin municipaližen rajonan kompozicii sinižel da vauktal mujul[7]
Ekonomik
Tegeližuden päerištod rajonas oma mecan varhupanend, puntegend, kiven saskelmine, ščebn'an tegemine, kalatuz da energetik (Pitkinsii GES, Podužemskii GES, Krivoporožskii GES).
Melenatartuisijad
Rajonas om kaitud enamba 30 istorik-kul'turan kal'huden muštpachad[8].
Nügüd' rajon om turistine keskuz, melentartuisijoiden keskes — Kuzova (sarišt), Kemin lidnan Uspenijan pühäpert' (voz' 1714), Stroican časoun' (1710), Pomoroiden kul'turan muzei. Panozero-küläs kaikuččen voden 2. elokud tehtas "Panozero - pohjoižen helm" fol'klorpraznik. Aigemba Kemin ujezdaha mülüi Soloveckan monastir'.
"Pomorje" kodiröunan muzei.
Tetabad ristitud
Rajonas radoi Socialistižen Radon Geroi I. P. Peršukevič, vepsläine aktivis Svetlana Pas'ukova.
Johtutez fil'mas
ven.: «Иван Васильевич меняет профессию» fil'mas (ohjandai Leonid Gaidai):
Bunša (Jakovlev) (žuhaidab djakale): ven.: Послушайте, товарищ! Товарищ, можно Вас на минуточку? Хотелось бы, так сказать, в общих чертах понять, что ему нужно.
Djak (Kramarov): ven.: Хе. Да понять его, надежа-царь, немудрено. Хе-хе-хе. Они Кемскую волость требуют. Мы воевали, говорят, так подай её сюда.
Bunša (komedas): ven.: Что?! Кемскую волость?!
Šved (Filippov): ven.: О, ja, ja! Kemska Wolost! О, ja, ja!
Bunša : ven.: Ха-ха-ха! Да пусть забирают на здоровье! Я-то думал! Господи.
…
Žorž (Kuravl'ov): ven.: Да ты что, сукин сын, самозванец, казённые земли разбазариваешь?! Так никаких волостей не напасёшься!
Homaičendad
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. Таблица 1. Национальный состав населения
- ↑ Азербайджанцы (9), Арабы (1), Армяне (1), Болгары (1), Буряты (1), Вепсы (6), Греки (2), Грузины (1), Казахи (2), Киргизы (1), Коми (3), Корейцы (1), Латыши (1), Литовцы (8), Марийцы (3), Молдаване (3), Мордва (6), Немцы (1), Осетины (6), Поляки (9), Румыны (1), Туркмены (2), Удмурты (1), Узбеки (9), Эстонцы (1), Указавшие другие ответы о национальной принадлежности (128), Нет национальной принадлежности (96), Лица, в переписных листах которых национальная принадлежность не указана (285)
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
Skriptitõrge: Moodulit "Check for unknown parameters" pole.
Literatur
- Баркина В. С. Кемь. — Петрозаводск, 1982
- Республика Карелия: Информ. справ. пособие / Ред. Е. Г. Немкович, А. С. Кармазин. — Петрозаводск, 1999
- Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2009. — 464 с.: ил., карт. — С. 49—50 ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)
Tarkendused
Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole.