«Vepsän kul'tursebr» (ven.: Общество вепсской культуры) om vepsän[1] rahvahan organizacii[2] (sebr) Venämal, mitte sijadase Karjalan malPetroskoiš[3]. Se om Karjalan regionaline kundaline organizacii. Venäkeline oficialine nimi om ven.: Карельская региональная общественная организация "Общество вепсской культуры"[4]. Om registriruidud 4. sügüz'kud vodel 1989[5].
Vepsän kul'tursebran pätegend om kaita, kehitoitta da sirtta edehepäi vepsän kel't, vepsän rahvahan kul'turad, veroid da tradicijoid. Vepsän kul'tursebr ühtneb erazvuiččihe Venäman da Karjalan azjtegoihe, Karjalan man rahvahaližen politikan radho, abutab Vepsän man socialižele da etnokehitoitusele, tegeb äi hüvid azjoid, projektoid vepsän rahvahn hüvüdeks.
Vodel 2016-2017 Vepsän kul'tursebr pästi eloho "Pagiškam vepsäks!" videourokad vepsän kelel[22]. Videourokoiš om vaihišt, grammatik, kahtenmehen paginad, subtitrad venäks. Videourokad om tehtud pätemoiden mödhe: kirjamišt, vodenaigad, ristit, kanz, pert' da m.e. kaik dialogad vändaba školan openikad, üläopenikad, nored vepsläižed aktivistad[23].
Vepsän kel' kulub Karjalan Rahvahaližes teatras «Vauktad uned» («Белые сны»), «Kodi iknoil pöudolepäi» («Дом окнами в поле»), "Anna Lisicina" da "Üks', kaks', koume, nel'l', mänen ecmaha"-spektakliš.
Vepsän kul'tursebr tegeb ühthižradon toižiden organizacijoidenke[24], rahvahidenkeskeižidenke fondoidenke. Vepsän kul'tursebran aktivistad oma Karjalan pämehen karjalaižiden, vepsläižiden da suomalaižiden nevondišton ühtnikad, Suomaliž-ugrilaižiden kirjutajiden suiman ühtnikad da regionankeskeižiden da rahvahidenkeskeižiden azjoiden ühtnikd. Hö ühtneba Venäman vähäluguižiden rahvahiden oiktusiden da zakonoiden tegemižen azjoihe.
2018. Vauktan vesin starinad
Om pästtud eloho 6 etnografišt fil'mad vepsän rahvahan polhe vepsän kelel subtitroidenke venäks. Fil'moiden temad oma: üleižed tedod vepsän rahvahan polhe, istorii, vepsän kel', literatur; fol'klor; rahvahaline sömine, tradicionaližed mužikoiden da akoiden radod. Fil'moiden pohjaze om pandud tedoradod, arhivmaterialad[25].
2018. Polviden äned-etnostudii
Om tehtud etnostudii vepsläižes Kaleig-posadas Änižröunas. Sigä mäniba lapsiden vastused külän eläjidenke, urokad kodiröunan istorijan mödhe, literaturvastused, mastar'-klassad fotokuviden, käziradoiden, sömižen, sädoiden da čomitesiden mödhe. Oli tehtud "Vepsläižen posadan fotoistorii"-fotoozuteluz da mastar'-klassad žurnalistikan mödhe lapsiden da norišton täht. Lapsed käveliba Kaleig-, Šoutjärv- da Toižeg-vepsläižiden küliden eläjidennoks pagižmaha vepsän kelel da kirjutamha videod.Mäniba vastused Šoutjärven muzejas, om tehtud tätüteatr da muzikaline grupp lapsiden täht.
2019. Muzikaldoine
Värtin-etnokeskusehe Kaleigehe om osttud uded muzikaližed vändimed. Ühtes Kaleigen školan openikoidenke om änestadud pajod vepsän kelel. Om snimdud videoklip "Kirdeine"-pajoho. Om pidetud mastar'-klassad pajomastaruden mödhe Änižröunan školoiden openikoile.
2020. Pagin kulub, sana lendab
Vodel 2020 Vepsän kul’tursebr pästi eloho Pagin kulub, sana lendab - projektan Karjalan pämehen grantoiden fondan rahatugel. Kogonaižen kezan onlain-formatas mäniba vastused videosjomkoiden, reportažiden kirjutamižen, tekstoiden änestamižen, montažan tegemižen mödhe. Oli tehtud videorolikad Kaleigen, Šokšun, Šoutjärven, Kaskezan vepsläižiden küliden polhe, Petroskoi-lidnas. Oli änestadud 2 audiokirjad vepsän kelel.
2021. Kalarand-etnopark
Vodel 2021 Vepsän kul’tursebr pästi eloho Vepsläine Kalarand-etnopark-projektan[26] Prezidentan grantoiden fondan rahatugel. Etnopark oli tehtud Kaleig-posadas Änižjärven randal[27]. Etnoparkas oli sauvdud "Vepsän tanaz"-paviljon, om tehtud «Lämiisija», «Rüistod», kurgesine aid da pišt-aid, erazvuiččed kivesižed da puižed tehmused. Projektan aigan oli snimdud 5 videorolikad verkoiden kohendamižen da sidomižen mödhe, päčin da aidan tegemižen, vastoiden sidomižen, heiniden keradamižen mödhe. Oli änestadud 2 audiokirjad - Natalia Silakovan "Nel'l' dölod" sarnoiden kogomuz da Vepsän rahvahan sarnad. Oli pästtud 400 CD-diskad.
Seminar Pertroskoiš. Pagištihe vepsän kelen nügüdläižes olos, sen kävutamižes, uziš projektoiš, miččed om oigetud vepsän kelen kaičendaha, kelen opendamižes da sen tulijas aigas. Vastusehe ühtniba Karjalan opendusen ministerstvan, Änižröunan administracijan radnikad, vepsän man školiden pämehed da opendajad, Karjalan Kelen, literaturan da istorijan institutan tedomehed, tuli sihe eskai adiv Piterišpäi – Kunstkameran pämez’ Andrei Golovn’ov.
Ezmäine änik. Ol'ga Žukovan[33] lapsiden kirj. Runoiden da starinoiden kogomuz lapsiden täht, kuna om keratud lühüdad runod, čomad elon starinad vepsän kelel. Pägerojad oma lapsed da kaik, mi om ümbri heiš – londuz, lindud, živatad. Kirjan abul lapsed da aigvoččed voiba kebnäs panda muštho vepsläšt kirjamištod, voden aigad, živatoid, voiba nägištada, mitte čoma om vepsän kel', miččed melodikahad oma rifmad. Kirjan tiraž om 300 ekzempl'arad. Kaik ned om oigetud kul'tur- da openduzkeskusihe, školoihe, kirjištoihe kut Karjalan mal, mugažo Piterin da Vologdan agjoiš.Kirjan toimitai om vepsläine tedodoktor Nina Zaiceva, pirdatusid kirjaha tegi tutab Karjalas taidehpirdai Margarita Jufa.
Kodikülä – kal’hed ristitud - regionankeskeine fotokonkurs. Sihe ühtni 46 ristitud Venäman erazvuiččiš agjoišpäi. Enamba kaiked oli ühtnikoid Karjalan malpäi, Piterin da Vologdan agjoišpäi. Fotokonkursan päidei oli ozutada pen’t Kodimad, sen čomut. Neniden fotoiden pohjal om tehtud fotoarhiv: küläd, sen eläjad, londuz. Fotokuvad paindas vepsläižes Kodima-lehteses, “Oma Media” – portalal, "Periodika”-paindištos. Sügüz’kus oli avaitud fotoozuteluz. 42 fotoradod, vepsän rahvahan modkuvad om todud ezile. Fotoradoiden pohjal om tehtud kalendar' 2024. vodeks, kus om paindud erazvuiččed primetad vepsän kelel. ”Kodikülä”-nominacijas 1.sijan sai Jegor Frolovan ”Ladv”-fotokuva, 2.sijan – Maria Mironova ”Külän eht”-rad da 3.sijan sai Dmitrii Polivanov ”Oiged rand”-fotokuvas. ”Vepsläižed modod”-nominacijas 1.sija oli Al’ona Ingamberdijeval ”Čajun jomine ühten ladvilaižen emäganke”-rados, 2.sijan sai Algelina Čirkova ”Vladimir Haritonovan” modkuvas, 3.sijan sai Gul'a Polivanova ”Baboižed-rouhaižed”-fotokuvas.
Mastar’-klassad fototegemižen mödhe. Fail:Открытие фотовыставки Ильи Тимина "Вепсские лица".jpgIlja Timinan foto-ozutelusen avaidusel Šoutjärves. Vepsläižed mododNiid vedi tutab vepsläine fototegii Ilja Timin. Lapsed Änižröunan koumes skolaspäi da Suomalaiž-ugrilaižes skolaspäi openzihe kompozicijan, lämoin, kuvahaižen tegemižehe, dronan kävutamižehe. Hö iče tegiba fotoid smartfonoihe da ühtes fotomastrinke pagižiba vigoiš da satusiš. Fotoškolan aigan kogonaižen kezan Ilja Timin tegi Änižröunas vepsläižid modkuvid. Hän tegi noriden, aigvoččiden, rouhiden ristituiden snimkoid, miše ozutada ühthišt vepsläšt tabad. Ilja Timinan fotoradod oliba ozutesel Šoutjärven muzejas, Šoutjärven kirjištos, nügüd' sirdihe Kaleigen da Šokšun školoihe. Fotoozutelusen nimi om “Vepsläižed modod”.
2024. SanuLugeKirjuta
Nece om onlain-trenažor vepsän kelel, miččen tegeba Vepsän kul'tursebran aktivistad, vepsän kelen tundijad da školan opendajad Petroskoi-lidnaspäi da Šokšuspäi projektan aigan Karjalan man pämehen Artur Parfenčikovan grantoiden fondan tugel da Rahvahaližen politikan ministerstvan abul[34]. Projekt pästtas eloho Karjalan ValdkundasPetroskoiš vodel 2024.
Vepsän rahvahan tradicijoiden mödhe-pajofestival'. Se mäni 16. uhokudŠokšus. Festival' ühtenzoiti Karjalan man vanhembid da norid kollektivoid.
Minun külä. Literaturkonkurs. Se om regionankeskeine konkurs, mitte keradab starinoid vepsläižiden küliden polhe, sen eläjiden da melentartuisijoiden polhe.
_%D0%B2%D0%B5%D0%BF%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D1%86%D1%8B_%D0%9E%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8_%D0%96%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9.jpg){kind=link}
