Mine sisu juurde

Sovetskijan rahvahan genocidan žertvoiden muštpäiv

Мегавики-späi

<table class="infobox infobox-Skriptitõrge: Moodulit "Hash" pole. " style="" data-name="Praznik" >Sovetskijan rahvahan genocidan žertvoiden muštpäiv Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Infobox" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Transclude" pole.

Sovetskijan rahvahan genocidan žertvoiden muštpäiv (ven.: День па́мяти же́ртв геноци́да сове́тского наро́да) om muštpäiv Venämal, mitte praznuičese joga voden 19. sulakud. Täuz' nimi: "Muštpäiv sovetskijan rahvahan genocidas, mittušt tegiba nacistad da heiden abunikad Suren Kodiman voinan aigan"[1].

Istorii

Sovetskijan rahvahan genocidan žertvoiden muštpäiv oficialižesti om vahvištadud federaližel zakonal "Suren Kodiman voinan sovetskijan rahvahan genocidan mušton igästoituses vozil 1941—1945". Kül'mkus vodel 2025 Valdkundaližen Duman deputatoiden jouk eziti zakonoprojektan uden muštpäivän tegemižes[2]. Zakonoprojektan tegijad oma Jedinaja Rossia-partijan ühtnikad, kudambiden keskes om Venäman parlamentan ezmäine varapämez' Vladimir Jakušev, Valdkundaližen Duman vice-skiper Irina Jarovaja da frakcijan ohjandai Vladimir Vasiljev[3].

16. tal'vkud vodel 2025 zakonoprojekt oli vahvištoitud Valdkundaližes Dumas[4]. 29. tal'vkud vodel 2025 Venäman prezident Vladimir Putin allekirjuti federaližen zakonan, miččehe mülüškanziba vajehtused "Venäman vointetabudes da muštpäiviš"[3]. Azjbumag om pandud oiktuden tedoiden oficialižel internet-portalal. Zakon tuli eloho 1. vilukud vodel 2026[4].

Zakonas sel'genzoitas, miše sen vahvištoitusel om päznamoičend sikš, ku abutab kaita istoriližid voibištelendoid da sovetskijan rahvahan urohtegon istoriližen toden[2].

Muštpäivän valičend

Päivänmär 19. sulakud om valitud, sikš ku necil päiväl vodel 1943 SSSRan Ülembaižen nevondišton prezidium painoi Skriptitõrge: Moodulit "Не переведено" pole. "Nemcoiden-fašistoiden pahategijoiden ustavzoitandas, kudambad oma värnikad sovetskijan rahvahan surmiš da ottud plenha Russtan armijan soldatoiden rikondas da mokičendas, mugažo sovetskijan rahvahan luguspäi špionoiden, kodiman manitajiden da heiden abunikoiden täht"[4]. Nece om ezmäine oiktuzbumag, kus oficialižesti om kirjutadud nacistoiden da heiden abunikoiden sures politikrados rahvahan surmitandan täht SSSRan okkupiruidud tahoiš. Azjbumagas om märitadud tegod, kut kucta vihanikoid vastusenpidändaha[3].

Käskon № 39 mödhe sovetskijan oiktuz'sistemaha mülüiba unikaližed ustavzoitandan sugud: "germanialaižiden, italialaižiden, ruminialaižid, vengrialaižiden, suomalaižiden fašistoiden vihanikoiden" Skriptitõrge: Moodulit "Не переведено" pole. riputusen abul, da völ špionoiden da kodiman manitajiden täht, da katorgradod 15—20 vot vihanikoiden abunikoile sijaližen rahvahan luguspäi. Nenid pahategoid sudiba voin-pöudoližid sudad.

Kontekst da znamoičend

Muštpäivän tegemine tuli valdkundaližen politikan palaks Suren Kodiman voinan istoriližen da rahvahan tragedijan mušton kaicemižen mödhe[5]. Valdkundaližen duman ohjandajan V'ačeslav Volodinan sanoiden mödhe, nemcoiden-fašistoiden okkupacijan žertvaks tegihe enamba 13 millionad rahvast Sovetskijas Sojuzas[2].

Venälaine akcii "Ühthižiden tegoiden päiv genocidan muštoks"

Joga voden 19. sulakud vodelpäi 2021 Venämal pidetas "Muštpäiv sovetskijan rahvahan genocidas, mittušt tegiba nacistad da heiden abunikad Suren Kodiman voinan aigan" — akcii[6]. Akcii tehtas federaližen projektan aigan, miččen nimi venäks om "Bez sroka davnosti". Projektan pätego om kaita istorilišt tot nacistoiden da heiden abunikoiden pahategoiš, miččed oliba okkupiruidud tahoiš rahvahan vasthapäi.

Azjtegod pidetas kaikes valdkundas. Vodel 2022 sihe ühtni enamba 6,5 millionad mest[6][7].

Azjtegoiden päformatad:

  • Openduztegod: školiš, kolledžoiš da üläopištoiš vedädas urokad, klassan časud da lekcijad, miččed om omištadud genocidale. Urokoiden aigan ozutadas temvideofil'mad, sen lugus "Bez sroka davnosti"-ciklaspäi, pagištas istorilišiš azjtegoiš da azjbumagoiš[8].
  • Muštakcijad: akcijan pävero om änikoiden panend memorialoidennoks da muštpachidennoks, miččed om omištadud nacistoiden pahategoiden žertvoile. Pidetas mitingad-rekvijemad da praznikvastused veteranoidenke, valdmehišton da rahvazkundan organizacoiden ezitajidenke[9].
  • Kul'turazjtegod: sädas arhivan azjbumagoiden temozutelused, oppindprojektoiden prezentacijad da ekspozicijad muzejoiš da kirjištoiš. Nene azjtegod levedas ozutadas tragedijan suruz' da starinoitas genocidan žertvoiden elo-ozas[10].

Akcijan ühtnikad oma školan openikad, üläopenikad, opendajad, ecindmehed, valdmehišton da rahvazkundan ezitajad[11].

Homaičendad

  1. ↑ Федеральный закон от 21.04.2025 г. № 74-ФЗ, Президент России. Дата обращения: 14 sulakud 2026.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  5. ↑ Глава НЦИП: день памяти геноцида советского народа уже укоренен в общественном сознании, TACC. Дата обращения: 30 tal’vkud 2025.
  6. ↑ 6,0 6,1 Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  7. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  8. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  9. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  10. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
  11. ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Check for unknown parameters" pole.

Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole.