Marcialižed veded (muzei)
Leheküljel Šablon:Modul':ПартнерствоМКРФ/style.css puudub sisu.
Venäman kul'turministerstv
Skriptitõrge: Moodulit "hatnote" pole.
<table class="infobox infobox-Skriptitõrge: Moodulit "Hash" pole. " style="" data-name="Музей" >Marcialižed veded-muzeiSkriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Infobox" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Wikidata" pole.Skriptitõrge: Moodulit "Transclude" pole. Skriptitõrge: Moodulit "Coordinates" pole.[[Kategorii:Vodel Skriptitõrge: Moodulit "math/tonumber" pole. tehtud muzejad ]]
Marcialižed veded (ven.: Музе́й «Марциа́льные воды») om istoriline muzei-kaičuztaho Marcialižed veded-küläs, miččen om tehnu vodel 1946 rahvahaline opendai da kodiröunan tedai Vasilii Trošin. Ozuteluz om omištadud ezmäižele Venäman Marcialižed veded-kurortale. Muzei om Karjalan rahvahaližen muzejan erišt[1].
Istorii
Muzejan tegemižen istorii om kinktas sidotud külälaižen Dvorcad-kurorttahon tegemiženke.
22. keväz'kud vodel 1946 Karjalo-Suomalaižen SSRan rahvahaližiden komissaroiden nevondišt vahvištoiti käskon, miččen mödhe Petran rajonan Dvorcad-küläs tehtihe Petran muzejan.
23. sügüz'kud 1946 ezmäižen venälaižen kurrorttahon territorii oli tehtud kaičendtahoks, miččehe mülüiba: apostolan P'otran jumalankodi, paviljon Skriptitõrge: Moodulit "Не переведено" pole. päl (1858), paviljon uden purtken päl (1892—1894) da Oloncan mägivalderišton pert'.
25. heinkud vodel 1948 Petran muzei om avaitud kävutajile. Ezmäi muzejan ozuteluses oli kaks' erištod:
- Karjalan rahvahan ühtnend Skriptitõrge: Moodulit "Не переведено" pole.;
- Imperator P'otr I Marcialižed veded-kurorttahol.
Vodel 1955 muzei-kaičuztaho kut erišt mülüi Karjalan Avtonomižen SSRan valdkundaližehe kodiröunan muzejaha.
Vodel 1959 Muzeiistorijan tedooppindinstitutan tedomehiden nevondišton taričendan mödhe muzei vajehti profilin da oli nimitadud Marcialižed veded-muzei-kaičuztahoks.
Vodel 1993 muzei vargastihe. Vargastajad tegiba reigun katuses da kosketamata zmamanandandladeht ličihe muzejaha da vargastiba kuver'-se Petran aigan kalud. Niid muga ei löuttud-ki. Vargastusen jäl'ghe muzei pandihe varjoičendaha koganaižeks päiväk. Kaikid arvokahambad muzeikalud veiba Kodiröunan muzejan kaičendvarha. Nügüd' pol' ozutelust om todesižiden azjbumagoiden kopijad[2].
Vodel 2008 zavodihe kahten purtken päl paviljonoiden endištuz. Ned oliba heittud da vedud Sortavala-lidnaha endištuzradoile, kus sijadase firm, mitte vägesti Karjalan kul'turministerstvon konkursas. No endištusen maksmižes oliba jügedused[3]. Udes endištuzradod zavodiba vaiše vodel 2015 Karjalan Kul'turministerstvon kuctud valdkundaližehe b'udžetaha ližarahoile. Endištadud paviljonad oma udištadud kohetud alandusil vodel 2016[4].
Vodel 2019 endištadihe Pühän apostolan P'otran jumalankodi — üks'jäižen Karjalan arhitekturmuštpachan, mitte om ühtenzoitud P'otran I tegoidenke da kaičenus koskmatomaks arhitektur-dekorativižen čomitesenke da ikonostasan kuvataidehenke. Jäl'gmäine jumalanpertin kompleksendištuz oli vozil 1988—1992[5]. Sidä aigan, vodel 2019, zavodihe Mägivalderišton pertin (kacujan pertižen) endištuz, kus sijadase kaikenaigaine muzejan ekspozicii. Sikš ku endištuzradod tervhuzpurtkidenno oma kel'ttud, ka endištusen aigaks Pert' oli vedud {{Vologdan agj|Vologdan agjaha]], а jäl'ges endištust voden 2020 lopus arhitekturan muštpacaz pördihe edeližele sijale[6][7].
Muzejan kogomuz
Muzei-kaičuztahoho mülüba:
- mägivalderišton pert' (1830) sen ozutelusenke;
- paviljon Petran purtken päl (1858);
- paviljon uden purtken päl (1892—1894);
- Pühän apostolan P'otran jumalankodi kalundištonke.
 |
 |
.jpg) |
 |
| Mägivalderišton pert' (kacujan pert') edel endištust | Paviljon Petran purtken päl (avoin) | Paviljon uden purtken päl (saubatud) | Pühän apostolan P'otran jumalankodi |
Homaičendad
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
- ↑ Skriptitõrge: Moodulit "CiteWeb" pole.Skriptitõrge: Moodulit "check for unknown parameters" pole.
Skriptitõrge: Moodulit "Check for unknown parameters" pole.
Literatur
- Чудинов И. К. Олонецкие марциальные воды // Памятная книжка Олонецкой губернии на 1858 год. — СПб. 1858. С. 130—157.
- Мегорский В. П. Олонецкие марциальные воды при Петре Великом. / Вестник общества ревнителей истории. — Пг., 1915. Вып. 2. С. 119—126.
- Музей-заповедник «Марциальные воды»: фил. Гос. музея Карел. АССР: путеводитель / [ред. Д. З. Генделев]. — Петрозаводск: Госиздат КАССР, 1960. — 28 с.
- Музей «Марциальные воды»: путеводитель / [авт. В. В. Козицын]. — Петрозаводск: Карел. кн. изд-во, 1967. — 27 с.
- Капуста Л. И. Марциальные воды. — СПб., 2006 — 96 с.
- Пашков А. М. Марциальные воды // Дома и домики Петра I. — СПб.: Скрипториум, 2015. — С. 219—237.
Lähtked
Skriptitõrge: Moodulit "Navbox" pole.