Kant Immanuel'

<table class="infobox infobox- " style="" data-name="Personalii" >

Immanuel' Kant (saks.: Immanuel Kant [ɪ'ma:nu̯e:l 'kant]; sünd. 22. sulaku 1724, Königsberg, Prussii (nüg. Kaliningrad, Venäma) — kol. 12. uhoku 1804, sigä-žo) oli germanijalaine filosof. Saksanman klassižen filosofijan alusenpanii, radoi Vauktustusen i romantizman aigoiden röunal.

Kantan üleižed i sistematižed tedotöd koskiba epistemologijad, metafizikad, etikad i estetikad. Ned valatoitiba lujas Päivlaskmman Uden aigan filosofijad. Tedomez' sädi töid tedon toižiš-ki sferoiš: religii, astronomii, oiktuz, istorii.

Biografii

Tuleban aigan filosof oli vällenke tervhudenke lapsessai, i hänen mam napri antta hüväladušt opendust. Priha oli prestižiden «Fridrihs-Kollegium»-gimnazijan pästnikan (saks.: Collegium Fridericianum), sid' tuli Königsbergan universitetha opendusen täht vl 1740. Openui siš hätken aigan, no jäti opendust kesken gollüden tagut i radoi privatižeks opendajaks.

Vll 1755 vahvišti dissertacijad doktoran arvon sandanke. Openzi 40 vot siš-žo universitetas.

Tetabad tedotöd

• «Üleine londuseline istorii» (1755)
• «Puhthan haman kritik» (1781/87, saks.: Kritik der reinen Vernunft)
• «Moralin metafizikan alused» (1785, Grundlegung zur Metaphysik der Sitten)
• «Praktižen haman kritik» (1788, Kritik der praktischen Vernunft)
• «Sekoimižen mahtusen kritik» (1790, Kritik der Urteilskraft)
• «Religii haman vaiše röunoiš» (1793)
• «Igähižennoks kožundannoks: Filosofine projekt» (1795, Zum ewigen Frieden. Ein philosophischer Entwurf)
• «Moralin metafizik» (1797, Die Metaphysik der Sitten)

Homaičendad

Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.