Lönnrot Elias

<table class="infobox infobox- " style="" data-name="Personalii" >

Elias Lönnrot (mugažo suomen kelel, lugedas: lönn-ruut; sünd. 9. sulaku 1802 Sammatti-tulendha, Nüland da Tavastgus, Ročinman kunigahuz — kol. 19. keväz'ku 1884 sigä-žo, Nülandan gubernii, Sur' Suomenman ruhtinazkund, Venäman imperii) — sur' suomalaine tedomez', lekar', kaiktäli tetaban runopajoiden «Kalevala»- eposan tegii.

Biografii

Elias Lönnrot oli sündnu vodel 1802 sulakun 9. päiväl goll'hä küläomblijan kanzha Sammattihe (nüg. Udenman agj) i eli mairhes. Lönnrot lopi ezmäi ročilaižen školan Tammisaares da Turkus, sid' universitetad Turkus (vodel 1827) da Hel'sinkiš (vodel 1832).

Vodel 1833 Elias zavodi rata lekarin Kajaniš. Sigä hän eli 21 vot, vodhesai 1853. Niil vozil Lönnrot äjan ajeli Suomenmadme, Karjaladme, Saamenmadme (M. Kastrenanke).

Vodelpäi 1853 — suomen kelen da literaturan professor Hel'sinkin universitetas. Vodelpäi 1862 surmhasai (19. keväz'ku 1884) eli Sammatti-kodiküläs. Vodelpäi 1876 — Venäman Imperatorižen Tedoakademijan arvostuzakademik.

Tedotöd

Kajaniš Lönnrot kirjuti «Kalevalan» (ezmäine versii — 1835, toine, täuz' — 1849), ročilaiž-suomalaižen vajehnikan i toižed kirjad: «Suomen rahvahan muštatesed» (1842), «Suomen ozoitesed» (1844), «Suomen maižandan kodilekar'» (1839) da «Suomenman kazvišt» (1860).

Vepsän kelen tedoidused

Lönnrotan doktordissertacii «Pohjoižčudin keles» («Om det Nord-tshudiska språket», 1853) om kirjutadud vepsän kelen polhe.

Irdkosketused

• Kalevalan polhe sait (kalevala.ru). (venäkelel)
• Kalevalan venäkel'ne tekst, Kiurun Einon da Mišinan Armasan kändand (kalevala.gov.karelia.ru).
• Kalevalan istorii (kalevala.onego.ru). (venäkelel)
• Kalevala suomen kelel (kaapeli.fi).

Edesine lugemine

• Vepsän kel' da kul'tur Elias Lönnrotan sädandrados //Kodima. — 2012. — # 5.